GRATIS VERZENDING > €35 💪
VOOR 20:00 BESTELD IS MORGEN IN HUIS! 🇳🇱

University

WAT ZIJN VETTEN NOU PRECIES?

Jelle de Vries
door Jelle de Vries

Wat zijn vetten?

Vet

Voor lange tijd zat en misschien wel zit vet in het verdomhoekje van onze eetcultuur. We probeerden er alles aan te doen om vet te vermijden door light en vetarme producten te gaan eten. Een logische gedachte; vet op de buik komt door vet in de mond. Toch is het niet handig om ze helemaal te mijden.

Macronutriënt

Vet behoort tot één van de drie macronutriënten in onze voeding naast koolhydraten en eiwitten. Dit betekent onder andere dat het een belangrijke leverancier is van energie. Ongeacht de vorm levert vet zo’n 9 kcal/ gram en daarmee heeft vet hoogste energiedichtheid (hoeveelheid calorieën per gram) van allemaal.

Het advies van voedingscentrum is om tussen de 20 en 40% van je dagelijkse calorieën. Dus voor iemand met een energiebehoefte van 3000 kcal/dag:

3000 kcal * 0,2 - 0,4 = 600 - 1200 kcal/dag

600 - 1200 kcal:9 kcal/gram = 66,7 - 133,3 gram

Voedingsstoffen

Vet zorgt niet alleen voor energie, maar levert ook essentiële vetzuren zoals omega 3 en 6. Verder levert het ook vetoplosbare vitamines als A, D en E. Daarom is het belangrijk om voldoende vet (min. 20%) binnen te krijgen.

Goed vet en slecht vet

Verschillende vetzuren

Rondom vet hoor je ook vaak de termen “verzadigd”, “onverzadigd” en “transvet”. Waar deze termen vandaan komen, is voor velen nog steeds onduidelijk. Dus laten we daar eens induiken.

Het grootste deel van het vet in ons eten noemen we ook wel triglyceriden. Triglyceriden bestaan uit 3 (”tri”) vetzuren die met elkaar zijn verbonden. Dus 1 vetmolecuul bestaat uit 3 vetzuren.

Verzadigd en onverzadigd De termen verzadigd, onverzadigd en transvetten worden bepaald door de vorm van deze vetzuren. Sommige vetzuren zijn stijf en moeilijk van vorm te veranderen: de verzadigde vetzuren. Ander vetzuren zijn juist weer soepel en zijn flexibel in hun beweging: de onverzadigde vetzuren. Dit zie je ook terug bij boter en olijfolie. Boter bevat veel verzadigde vetzuren, die dus moeilijk te bewegen zijn, daardoor is de boter ook vast. Olijfolie daarentegen bevat veel onverzadigde vetzuren en is daarom vloeibaar. Over het algemeen bevatten producten met dierlijk vet vaak meer verzadigd vet en producten met plantaardig vet meer onverzadigd vet.

Transvet Om transvet uit te kunnen leggen, moet ik terugkomen op het punt dat onverzadigde vetzuren flexibel zijn. Dit ligt namelijk iets ingewikkelder. Onverzadigd vet bestaat in twee vormen: Cis en Trans. “Onverzadigde cisvetzuren” noemen we gewoon onverzadigd vet, maar ”onverzadigde transvetzuren” noemen we transvet. Transvetten zijn niet zo flexibel als cisvetzuren waardoor het vergelijkbare eigenschappen heeft met verzadigd vet. Transvet komt van nature voor in dierlijke producten, maar werd vroeger ook in de fabriek gemaakt. Dit gebeurt amper nog, vanwege gezondheidsredenen.

Als laatste zijn er nog de essentiële vetzuren omega 3 en 6. Beide zijn het onverzadige vetzuren. ****Het getal (”3” of “6”) heeft te maken met waar in de keten het onverzadigde vetzuur flexibel is.

Gezond en ongezond

Verzadigd vet noemen we over het algemeen “slecht” vet. Dit komt omdat er een sterke relatie lijkt te zijn tussen de hoeveelheid verzadigd vet en het risico op hart- en vaatziektes. Daarom is het advies ook om je inname van verzadigd vet te matigen en maximaal 10% van je dagelijkse calorieën aan verzadigd vet te eten. Gelukkig staat het verplicht op de verpakking, dus kun je makkelijker inzicht krijgen op je inname.

Onverzadigd vet lijkt de tegenovergestelde werking te hebben ten opzichte van verzadigd vet. Het verlaagd dus het risico op hart- en vaatziektes. Daarom zouden we het een “goed” vet kunnen noemen.

Transvet zorgt net als verzadigd vet voor een hoger risico op hart- en vaatziektes, ondanks dat het een onverzadigd vet is. Daarom is het goed om transvetten zoveel mogelijk te vermijden.

Onderzoek

Verzadigd vet wordt vooralsnog afgeraden door het voedingscentrum. Toch wordt het niet per se als absolute waarheid gezien. Recentere onderzoeken laten zien dat de bron van het verzadigd vet mogelijk belangrijker is dan het type vet alleen.

Conclusie

Vet is essentieel voor ons lichaam. Het levert energie, belangrijke vetzuren en vitamines. Een teveel aan vet is ongezond, want dat zorgt voor een hogere calorie-inname en mogelijk tekort aan andere voedingsstoffen. Verder hebben dus alle termen rondom vet te maken met structuur van de vetzuren.

Advies

Zorg dat vet gewoon een belangrijk onderdeel blijft binnen je dieet (20% à 40%). Het is nergens voor nodig om het actief te ontwijken. Wellicht blijft het voorlopig nog een goed idee om gematigd om te gaan met verzadigd vet en minder dan 10% van je dagelijkse calorieën hieruit te halen. Transvetten is en blijft ongezond, dus zo min mogelijk.